Linux Dosya Sistemi Hiyerarşisi
Linux'ta dosya ve dizinler kök dizin altında hiyerarşik olarak organize edilmiştir.
Temel dizinler: /bin, /sbin, /etc, /home, /var gibi dizinlerin her birinin özel işlevleri vardır.
Her dağıtımda temel dizin yapısı genellikle aynıdır; ancak dağıtıma özel ek dizinler olabilir.
Dizinlerde Gezinti Komutları
pwd komutu, mevcut çalışma dizinini gösterir.
cd komutu, başka bir dizine geçiş yapmanızı sağlar.
Dizine geçerken 'göreli yol' veya 'kesin yol' kavramlarını kullanarak navigasyon yapabilirsiniz.
Dizinler Arasında Geçiş
Bir üst dizine geçmek için cd .. komutunu kullanabilirsiniz.
Son ziyaret ettiğiniz dizine hızlıca dönmek için cd - komutunu kullanabilirsiniz.
Otomatik tamamlama özelliği, dizin isimlerini kolayca tamamlamanıza olanak tanır.
Ev Dizini ve Kısayollar
Tilde (~) işareti, mevcut kullanıcının ev dizinini temsil eder.
Sadece cd komutunu yazarak ev dizinine hızlıca dönebilirsiniz.
Ev dizininde bulunan klasörlere erişim sağlamak için cd ~/KlasörAdı şeklinde komut kullanılabilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kesin yol belirtirken kök dizini için '/' karakterini unutmamalısınız.
Geçerli dizinin içinde olmayan bir dizine geçmek için kesin yolu belirtmeniz gerekir.
Mevcut dizin altındaki bir klasöre geçerken ise sadece klasör adını kullanmanız yeterlidir.
Dizin Geçişleri
Bir üst dizine geçiş için cd .. komutunu kullanabilirsiniz.
Göreli yol ile dizinler arası geçiş yapmak mümkündür.
Kesin yol belirtmek için kök dizin ile başlayan yollar kullanılır.
Dosya ve Dizin İsimleri
Boşluk ve özel karakter içeren dizin isimleri için tırnak içinde yazılmalıdır.
Dizinde boşluk bulunan bir klasöre geçmek için cd 'dizinin adı' şeklinde komut kullanmalısınız.
Özel karakter kullanırken ters slash (\) ile karakteri kaçırmak mümkündür.
Küçük-Büyük Harf Duyarlılığı
Linux sistemlerinde küçük ve büyük harf duyarlılığı vardır.
Küçük harfle yazılan dizin isimleri büyük harfle yazılmış olan dizinlerden farklıdır.
Geçiş yaparken dizin adındaki harflerin durumuna dikkat edilmelidir.
ls Komutunun Kullanımı
ls komutu ile mevcut dizindeki dosyaları ve klasörleri listeleyebilirsiniz.
Detaylı lista almak için -l seçeneği kullanılabilir.
Gizli dosyaları listelemek için -a seçeneği kullanılmalıdır.
Listeleme Seçenekleri
Boyut sıralamak için -S seçeneği, tarihe göre sıralamak için -t seçeneği kullanılmalıdır.
Çıktıları ters çevirmek için -r seçeneği eklenebilir.
Okunabilir boyutlar için -h seçeneği kullanılmalıdır.
Dizin İçeriklerini Listeleme
ls komutu kullanılarak mevcut dizindeki içerikler görüntülenebilir.
Belirli bir dizinin içeriği, dizin adresi verilerek de listeleyebilir.
Yetki olmayan dizinlerin içeriklerine erişilemez.
Dizin Oluşturma
mkdir komutu kullanılarak yeni dizinler oluşturulabilir.
Birden fazla dizin tek seferde oluşturulabilir.
mkdir -p kullanılarak iç içe dizinler de oluşturulabilir.
Dizin Silme
rmdir komutu yalnızca içi boş dizinleri siler.
Dolu dizinler silinmeye çalışıldığında hata alınır.
rm -dr komutu iç içe dizinler dahil tüm içerikleri siler.
Yetki Kavramı
Kullanıcıların yetkileri, hangi dizinlere erişebileceğini belirler.
/root dizinine erişim gibi sınırlamalar vardır.
Yetki hataları kullanıcıların işlem yapmasını engeller.
Özyineleme (Recursive) Listeleme
ls -R komutu ile alt dizinler dahil tüm içerik görüntülenebilir.
Bu özellik, dizin yapısında derinlikli içerikler için faydalıdır.
Yalnızca belirli bir dizin değil, tamamen içeriğin listelenmesini sağlar.