Dokuzlar Kuralı Nedir?
Yanık hastalarında toplam vücut yüzey alanı değerlendirmek için kullanılan bir araçtır.
İlk olarak 1949'da tartışılmış, 1951'de AB Wallace tarafından tanıtılmıştır.
Yanık yüzey alanını tahmin etmek, sıvı resüsitasyon gereksinimlerini belirlemeye yardımcı olur.
Yanık Dereceleri ve Yüzey Alanı Momenti
Sadece ikinci ve üçüncü derece yanıklar, yani kısmi ve tam kalınlık yanıklar TBSA hesaplamasına dahil edilir.
Dokuz Kuralı'na göre tüm baş %9, tüm gövde %36, alt ekstremiteler %36 ve üst ekstremiteler %18 yüzdelik tahminler aldıkları belirtilir.
Sıvı Resüsitasyon Hesaplamaları
Parkland ve modifiye Brooke formülleri, 24 saatlik sıvı resüsitasyon gereksinimlerini hesaplamak için yaygın olarak kullanılır.
Parkland formülü, vücut ağırlığına göre 4 mL sıvı önerirken, modifiye Brooke formülü 2 mL önerir.
Obez ve Pediatrik Hastalarda Hesaplama Zorlukları
Obez hastalarda yanık alanı tahminleri genellikle hatalı olabilir.
Pediatrik hastalar için Lund ve Browder grafiği kullanılarak daha doğru hesaplamalar yapılabilir.
Hesaplamalar, yaşa ve vücut kütlesi indeksine (BMI) göre değişiklik göstermelidir.
Yanıkların Yönetimi ve Sağlık Ekibi Rolleri
Aciliyet gerektiren yanıklarda, uygun sıvı resüsitasyonunun zamanında yapılması gerektiği vurgulanır.
Yanık merkezine transfer kriterleri arasında, yüz, genital ve el gibi hassas alanlardaki yanıklar bulunur.