Canlıların Temel Özellikleri ve Yaşam Süreçleri

Tüm canlıların temel yapı ve görev birimi hücredir.

Bakteriler ve arkeler prokaryot hücre yapısına sahiptir.

Ökaryotlar ise bitki, hayvan, mantar ve protista sınıflarına ayrılır.

Canlılar ototrof ve heterotrof beslenme olarak iki gruba ayrılır.

Ototrof beslenme fotosentez ve kemosentez mekanizmalarıyla gerçekleşir.

Heterotrof beslenme ise dışarıdan besin alımı ile gerçekleşir.

Enerji, besin moleküllerinin parçalanması ile ATP molekülü üretilerek açığa çıkar.

Oksijenli solunum ve oksijensiz solunum yolları vardır.

Fermantasyon, enerji üretmek için kullanılan bir diğer yoldur.

Büyüme, canlıların kütle ve hacimlerinin artışıdır.

Gelişme, çok hücreli canlılarda zigottan ergin bireye kadar olan süreçtir.

Canlıların hareket mekanizmaları farklıdır.

Tek hücreli canlılar kamçı veya sil gibi yapılarla hareket eder.

Bitkilerde tropizma ve nasti hareketleri görülür.

Metabolizma, anabolizma ve katabolizma olmak üzere ikiye ayrılır.

Anabolizma, yapı oluşturma olaylarını içerirken enerji harcar.

Katabolizma, yıkım olaylarını içerir ve enerji harcamaz.

Canlılar, metabolizma sonucu oluşan atıkları vücuttan uzaklaştırır.

Tek hücreliler atıkları hücre zarından uzaklaştırırken, bitkiler yaprak dökme ile boşaltım yapar.

Gelişmiş hayvanların atık boşaltım mekanizmaları daha çeşitlidir.

Üreme, neslin devamı için canlıların yeni bireyler oluşturmasıdır.

Eşeysiz üreme, başka bir canlıya ihtiyaç duymadan gerçekleşirken, eşeyli üreme genetik çeşitlenme sağlar.

Canlılar, dış çevreden gelen fiziksel ve kimyasal uyarılara tepki verir.

Örneğin, öglena ışığı algılar ve ışığa doğru hareket eder.

Canlılar çevresel şartlara uyum sağlamak için kalıtsal özellikler geliştirir.

Örneğin, kaktüslerin yapraklarının diken haline gelmesi.

Canlılar, çevresel değişikliklere karşı vücut dengelerini korumak zorundadır.

Terleme gibi mekanizmalar ile vücut sıcaklığı düzenlenir.

Tek hücreli canlılarda en yüksek organizasyon birimi hücredir.

Çok hücreli canlılarda organizasyon birimi gelişmişlik seviyesine göre değişir.

Tüm canlılar ribozom, hücre zarı ve nükleik asit içerir.

Enzim sentezi ve glikoliz reaksiyonlarını gerçekleştirebilirler.