Giriş ve Video Planı
Video serisi 45-46 bölümde tamamlanacak.
Video süreleri uzun, sayıları az tutuluyor.
Tarih öncesi Türk tarihine devam ediliyor.
Göktürklerin Tarihi ve Kuruluşu
1. Göktürk Devleti, Türk adıyla kurulan ilk Türk devletidir.
Devletin ismi, Türk kimliğine atıfta bulunarak ulusçu bir yapı sergilemektedir.
Göktürklerin kurucusu Buumin, 552 yılında devleti kurarak il kan unvanını almıştır.
İkili Yönetim ve Devlet Yapısı
Göktürkler, ikili yönetim anlayışını benimsemişlerdir.
Doğu ve batı yönetimleri için sırasıyla Kaan ve Yabgu unvanları kullanılmıştır.
Bu yapı, Göktürklerin federal yönetim anlayışını yansıtmaktadır.
İstemi Yabgu ve Siyasi İttifaklar
İstemi Yabgu, İpek Yolu'na hakim olmak için Sasaniler ile ittifak kurmuştur.
Sonrasında, Bizans ile anlaşarak Sasanileri yıpratmıştır.
Bu politikalar, İpek Yolu üzerindeki Güç dengesini etkilemiştir.
Kürşat ve İlk Ayaklanma
Kürşat Ayaklanması, Türklerin ilk milli bağımsızlık mücadelesidir.
Ayaklanma, organizasyon eksiklikleri nedeniyle başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
Başarısızlık sonrası Kutluk, yeni bir Türk devleti kurma çabasına girmiştir.
Uygurlar ve Kültürel İnovasyon
Uygurlar, matbaayı öğrenerek hareketli harf sistemini geliştirmiştir.
İlk kitaplar, kütüphanecilik ve ciltçilik faaliyetleri Uygurlara aittir.
Uygurlar, yazılı hukuku geliştirmiş ve tapınak inşasına öncülük etmiştir.
Orhun Abideleri ve Dil Mirası
Orhun abideleri, Türk tarihi için dönem belirleyici bir eser grubu olmuştur.
Türk alfabesi, Göktürk döneminde geliştirilmiştir.
İlk Türk tarihçisi Tonyukuk'un eserleri, yazılı tarih anlayışının temellerini oluşturmuştur.
Uygurlar ve Orta Oyunlarının Tarihi
Tiyatro, yerleşik toplumlara özgü bir sanat dalıdır ve Uygurlarla başlar.
Uygurlar, Orta Asya'nın erken yerleşik topluluklarından biridir.
Turfanda sebzelerin ilk üretimi Uygurlara dayanır.
Moğol Egemenliği ve Uygurlar
Uygurlar, Moğolların Türkleşmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Moğollar, Uygurların bilgi ve öğretmenlerinden yararlanmıştır.
Kırgızların Rolü
Kırgızlar, Moğollara itaat eden ilk Türk boyudur.
Kırgızlar, Uygurların varlığına son vererek Ötüken merkezli bir devlet kurmuşlardır.
Manas Destanı, Kırgızların kültürel mirasını oluşturan ve günümüzde de devam eden bir destandır.
Akunlar ve Hazarlar
Akunlar, İran'da hüküm sürmüş ve önemli bir ticaret merkezi işlevi görmüştür.
Hazarlar, Musevilik benimseyen ilk Türk devletidir ve Kafkasya'da İslam ordularıyla mücadele etmiştir.
Türgişler ve Müslümanlık
Türgişler, İslam ordularıyla Orta Asya'da mücadele etmiş ve yerleşik hayata geçmişlerdir.
Türgiş hükümdarı Sulu Kağan, İslam ordularıyla savaşları yönetmiştir.
Macarların Türk Soyları ile İlişkisi
Macarlar, Türkçe kökenli birçok kelimeye sahip olup Türk kültürüne etki etmiştir.
Bugaç kenti, Türk kurultaylarının düzenlendiği önemli bir yerdir.
Türk Köy İsimleri ve Kökenleri
Köy isimlerinin, Türklerin Orta Asya'dan göç ederken verdikleri isimlerden geldiği belirtiliyor.
Örneğin, Seyhun ve Ceyhun nehirleri gibi, Türkler geldikleri yerlerdeki isimleri Anadolu'ya taşımıştır.
Günümüzde Adana'nın merkez ilçelerinden biri olan Yüreğir isminin kökeni üzerinde duruluyor.
Ankara'nın Tarihsel Kökeni
Atatürk'ün Ankara'yı başkent ilan ettiği sırada milletvekillerinin isimler hakkında tartıştığı anlatılıyor.
Atatürk'ün Ankara'nın isminin kökenlerine dair yaptığı araştırmalardan bahsediliyor.
Orta Asya'daki Engü ve Ankiri isimleri Ankara'nın tarihsel bağlarını işaret ediyor.
Türk Boylarının Yerleşim Geleneği
Türk boylarının göç ederken kendi isimlerini yeni yerleşim bölgelerine verdikleri açıklanıyor.
Kınık boyuna mensup bir kişinin, başka bir yere yerleşerek kendi köyünü kurarak adını taşıdığı örneği veriliyor.
Türkiye'nin birçok bölgesinde Kınık adında köylerin var olduğu belirtiliyor.
Türk Boyları: Peçenek ve Kıpçaklar
Peçeneklerin, tarihinde devlet kurmadığı ve boy teşkilatı olarak kaldığı bilgisi veriliyor.
Kıpçakların en güzel Türk boyu olduğu, savaşçılık özelliklerinin gelişmişliği anlatılıyor.
Kıpçakların günümüzde Finlandiyalıları oluşturduğu iddialarına vurgu yapılıyor.
Kıpçakların Tarihsel Rolü
Kıpçakların Altınorda Devleti'nin Türkleşmesinde etkili olduğu belirtiliyor.
Ruslarla olan mücadelelerinin Igor destanına konu olduğu açıklanıyor.
Kıpçakların savaşçı özellikleri ve Türk İslam devletlerinde önemli rol oynadıkları açıklanıyor.
Sonuç ve Motivasyon
Başarı için kararlılık ve dikkatinizi çekebilecek engellerle yüzleşmeniz gerektiği vurgulanıyor.
Kendi hedeflerinize odaklanmanın önemi anlatılıyor.
Dersin sonunda, İslamiyet öncesi Türk tarihi üzerine bir sonraki dersin yapılacağı ifade ediliyor.
2 - 2026 KPSS - Tarih - İslamiyet Öncesi Türk Tarihi Siyasi Tarih - II - Aydın YÜCE
2 - 2026 KPSS - Tarih - İslamiyet Öncesi Türk Tarihi Siyasi Tarih - II - Aydın YÜCE